Hazreti Mevlana Mirasının İkinci Adresi.TARİHCE: Anadolu'da kurulan ilk Mevlevihanelerdendir.İlk kuruluşu 13.yüzyıla kadar dayanır.Tarih boyunca bir çok önemli içraata merkez olmuştur.Afyonkarahisar Mevlevi hanesi,Konya Mevlivihanesi'nden sonra en önemli Mevlevi hanedir.Özellikle 16.yüzyılda Hz.Mevlana'nın yedinci gö bek torunlarından Sultan Divanı zamanında,mevlevilik açısından çok önemli bir merkez olmuştur.Ayrıca başka Mevlevihanelerde olmayan'40 Hatimli Şifalı Aşure'geleneği ilk defa burada başlamış ve birçok Mevlevihaneye buradan yayılmıştır. Birkaç defa yangın geçirmiş olan Afyonkarahisar Mevlevihanesi,1902 deki büyük yangından sonra dönemin padişahı Sultan ıı,Abdülhamit'in özel gayretiyle yeniden yaptırılarak cami bugünkü haline kavuşmuştur.Ayrıca Vatan Şairimiz Namık Kemal'in annesi Fatma Zehra Hatun'un mezarıda burada bulunmaktadır.Bahcesinde bulunan Matbah-ı Şerif (Mutfak)ve Derviş Odaları restore edildikten sora müze olarak hizmete sunulmuştur.
MATBAH:
Matbah (Mutfak);Bölümü Mevlevihane'nin en önemli merkezidir.Nefs terbiyesi için 1001 günlük çile döneminin başladığı nokta bu bölümdür.Mutfak;Ham Olanların Piştiği Yerdir.İçerisinde çile çıkarılabilen Mevlevihane'lere Asitane,denmektedir.Çile döneminde derviş adayına rehberlik eden şahıs,Kazancı Dede,dir.Kazancı Dede,Mevlevihane'nin en önemli şahıslarından olup insanlara rehberlik etmekte görevlidir.Dervişin çile dönemi sona erince özel bir tören yapılır ve Mevlevi Dedesi olarak hayatına devam eder.
DERVİŞ ODALARI:
Mevlevihane'lerdeki odalara,hüçre denir.Bu hüçrelerden biri de Halvet Odası,dır.Halvet kırk günlük bir şüreçtir ve'Allah ile baş başa'kalmak gibi önemli bir dönemin adıdır.
POSTNİŞİN:
Postnişin;Mevlevihane'deki en üst mertebedir.Manevi rehber olmasının yanı sıra aynı zamanda idarecilik de yapmattadır.
SEMA ODASI:
Sema;Hazreti Mevlana'nın manevi coşkusunun en önemli simgesidir.Sema ayininde bazı klasik enstrümanlar kullanılır.Sema;varoluşu ve menevi olarak yücelişi anlatır.Sema'nın sonunda özel bir dua ile ayin biter.Sema ayini esnasında sema yapan kişiye 'Semazen;Ney üfleyen kişiye'Neyzen;Kudüm vuran kişiyede'Kudümzen denir.Sema ayini yedi bölümden oluşmaktadır.Özellikle Hz.Mevlana'nın oğlu Sultan Veled zamanında kuralları şekillenmeye başlamış olan sema yöneten şahza da Postnişin denir.
MESNEVİHAN VE HATTAT ODASI:
Mevlevihanelerde Mesnevi okumak ve yorumlamak önemli bir gelenektir. Mesneviyi yorumlayıp insanların faydasına sunan şahıslara Mesnevihan denmekte dir. Mesnevihanlık önemli bir mertebedir.Mevlevihaneler,Osmanlı Devleti zamanında güzel sanatlar merkezi idi. Birçok önemli bestekarımız bu mekanarda yetişmiştir.Ayrıca çizgi (harf) sanatının da önemli ustaları mevlevihanelerde manevi eğitim almış önemli kişilerdir.
