Haşhaş (Papaver Somniferum)bitkisinden çok çeşitli şekillerde faydalanılır.Tohumları 0/044-54 yağ ihtiva ettiğinden haşhaş yağı çıkarılır.Bu yağ yemeklik olarak kullanılır.Ayrıca Ressamlık ve sabunculukta kullanılır.Haşhaş tohumu aynı zamanda çerez olarak da kovrularak da yenir.Evlerde tohumu kavrularak,bu maksatla yapılan ezme taşlarında ezilir.Bu ezmeler içine şeker karıştırıp yendiği gibi peksimet ve çöreklerin içerisine de karıştırılır.Yağı çıkarıldıktan sonra arda kalan pres küspesi değerli bir hayvan yemidir.Afyonkarahisar kaymaklarının ünlü olşu süt ineklerinin bu küsbe ile beslenmesine atfedilir.Haşhaş sapları bilhassa tutuşturucu olarak kullanılmaya elverişlidir.Haşhaşın çiçekleri de değişik renlerde olup süs bahcelerinde süs bitkisi olarak yer almıştır bunlardan ayrı olarak haşhaş önemli bir tıbbi bitkidir.Haşhaş bitkisinin henüz olgunlaşmamış meyvelerinin Kabsüllerinin cizilmesiyle sızan süt manzarasındaki usarnin hava temasında pıhtılaşarak hamur kıvamına gelmiş şekline afyon denir.Haşhaş bitkisinin meyvelerine Kelle,Koza,Kobalak isimleride verilmektedir.Afyon ağrı kesici ve uyuşturucu olarak kulanılan eski bir drogdur.Öksürük kesici,spazmları giderici kabız yapıcı etkileri vardır.Bugün afyondan elde edilen morfin ,kodein ve papaverin gibi alkaloidler tıpta kullanılmaktadır.Morfin iyi bir ağrı kesici mukabil cabuk alışkanlık yaptığından ihtiyat ile kullanılmaktadır.Afyon tıbbi saha dışında içmek veya yutmak suretiyle keyif verici madde olarak kullanılmaktadır.Afyon iyi ve kötü karekterleri bulundurduğundan,güzel ve şirin olan haşhaş bitkisi iyilerin ve kötülerin bitkisi olarak nitelendirilmiştir.Türkiyede haşhaş bitkisinin çok çeşitli kullanım yerleri olmuş ve ekonomimize büyük katkılar yapmıştır.Bu yüzden yazar Ahmet Kabaklı Afyon Türkiyenin Petrolüdür demiştir.Haşhaş folklorumuzda ve mutfağımızda da çok geniş bir şekilde yer almaktadır.İbn Batuta Seyahatnamesinde Anadolu insanının haşiş yediğini ve haşiş yemeyi ayıplamadıklarını anlatır.Dr.İrfan Ünver Nasrattınoğlu,Afyonkarahisar folklorunda Haşhaş Nevin Halıcı da Anadolu mutfağında Haşhaş bildirimlerinde bu konuyu geniş bir şekilde incelemişlerdir.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder
Yorumlarınıza e.postanızı yazın size geri bildirelim